ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ - ಕಿರು ಹರಟೆ
ಡಾಕ್ಟರ್ ಕೆ. ಆರ್. ಎಸ್. ಮೂರ್ತಿ
ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸ ಬೇಕಾದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಲೆಯಿರಬೇಕು; ಕಲೆಯಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದಕ್ಕೆ ಕಳೆಯು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಜೀವಾಳವೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಸತ್ತ ಹೆಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಓ ! ನಾನೇಕೆ "ಸತ್ತ" ಹೆಣ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟೆ? ಅಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಜೀವವನ್ನು ತುಂಬಲಾಗದು ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ!
ಮಾತ್ರೆ, ಗುಣ, ಅನೇಕ ತರಹದ ಪ್ರಾಸದ ತ್ರಾಸ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತುರುಕೀ, ತುರುಕೀ ಕವನ ಬರೆಯುವವರು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕು. ಅವರ ಕವನಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹವರ ಕವನಗಳನ್ನು ಓದ ಬೇಕಾದರೆ, ಹೊಸಗನ್ನಡ, ಹಳೆಗನ್ನಡ, ಹಳೆಸಿ ವಾಸನೆ ಸೂಸುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡಗಳ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತೇ? ಇಂತಹ ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕವನವನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ (ಅಥವಾ "ಬರೆಯುವಾಗ" ಎನ್ನೋಣವೇ?) ತಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಬರೆದಿರಬೇಕು. ಇವರು ಬರೆಯುವಾಗ, ಇವರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಆ ಪದಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತುರುಕುವಾಗ, ಆ ಪದಗಳು ಗೊಳೋ ಎಂದು ಕಣ್ಣೀರು ಬಿಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಆ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಕರೆಯು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ನಿಮಗೆ ಕಂಡು ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ - ಪರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು, ಬೇರೆಯವರ ಕವನವನ್ನು ಕಾಪಿ ಹೊಡೆದು, ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಾರರೂ ಅಂತೆಯೇ. ಕೆಲವರ ಕಥೆಗಳು ಎಲ್ಲೋ, ಹೇಗೋ, ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೋ ಗೊತ್ತು ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಅಲೆಮಾರಿಯಂತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಂಟಿ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದಂತೆ ದೌಡಾಯಿಸಿ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಗಬಕ್ಕನೆ ಮುಗಿದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರಗಳೆಲ್ಲಾ ಅನಾಥರಾಗಿ, ಓದುಗರನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಬೇಕು. ಲಂಚವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ ಓದುಗರು ಓದಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಕ ಎಂದೇ ತಿಳಿದಿರುವವರು ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ವಿಮರ್ಷಕಾರರು ನನಗೇ ಗೊತ್ತು. ಕಥೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಅದೇ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆ ಹಲವರದು. ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ನೀವೂ ಓದಿರಬೇಕು. ಪೋಲಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮಂತಹ ಸಭ್ಯಸ್ತರು ಓದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬೇಡಿ; ಅದು, ನನ್ನ - ನಿಮ್ಮ ಗುಟ್ಟು. ಪೋಲಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ, ಅಂದರೆ ಹತ್ತು ಪುಟದೊಳಗೆ ಐದಾದರೂ "ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು" ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಓದುವುದಿಲ್ಲ. ಪೋಲಿಯ ವಿವರಗಳು ಇಲ್ಲದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಅತಿ ಬೇಗ ತಿರುವು ಹಾಕಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿರಬೇಕು. ಅವನ್ನು ಓದುವವರು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ನಾಟಕವನ್ನು ಬರೆಯುವುದೇ ಅವನ್ನು ಆಡಿದಾಗ ನೋಡಲಿಕ್ಕೆಂದೇ ಬರೆಯುವುದು ಎಂಬ ಗಟ್ಟಿ ನಂಬಿಕೆ ಬಹಳ ಜನಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲವೇ? ನಾಟಕವನ್ನು ಓದಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನಾ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿಮ್ಮ ತಲೆಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳೂ, ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಆಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಆಡಿದ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ನಾಟಕ ತಂಡದವರು ನಿಮಗೆ ತೋರಿಸಿದಂತೆಯೇ ಕಾಣುವುದು ಸಹಜ. ನಾಟಕಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆಯೋಣ ಎಂದು ಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಅನೇಕವಾದ್ದರಿಂದ, ಒಂದೊದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಆಸೆಯಿದೆ. ಆದರೆ, ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವರು ಎಲ್ಲಾ ಓದುಗರೂ ಅಲ್ಲವೇ!
